Topraklama Ölçümlerinde En Sık Yapılan 7 Hata: Doğru Sonuç Nasıl Alınır?

Topraklama ölçümü, elektrik güvenliğinin temel taşlarından biridir. Ancak sahada yapılan ölçümlerin önemli bir kısmı yanlış yöntem, uygunsuz ekipman veya hatalı yorumlama nedeniyle gerçeği yansıtmaz. Bu durum “ölçüm var ama güvenlik yok” gibi tehlikeli bir tablo oluşturur.

Aşağıda, bakım ve ölçüm ekiplerinin en sık yaptığı 7 kritik hatayı ve her biri için doğru yaklaşımı teknik ama anlaşılır şekilde ele alıyoruz.

⚠️ 1. Yanlış Ölçüm Yönteminin Seçilmesi

Topraklama ölçümünde tek bir yöntem yoktur.
En sık kullanılan yöntemler:

• 3 kazıklı (Fall-of-Potential)
• 2 kazıklı
• Pens tipi (kazıksız)

Hata:
Her tesiste pens tipi ölçüm yapmak.

Gerçek:
Pens tipi yöntem, yalnızca paralel topraklama yolları varsa çalışır.
Tekil topraklamalarda sonuç anlamsızdır.

Doğru yaklaşım:

• Yeni tesis → 3 kazıklı yöntem
• İşletmede ve paralel topraklama varsa → pens tipi

---

⚠️ 2. Yardımcı Kazıkların Yanlış Mesafede Çakılması

3 kazıklı ölçümde kazık mesafeleri kritik önemdedir.

Hata:
Kazıkları birbirine çok yakın çakmak.

Sonuç:
Toprak direnci düşük görünür ama yanlıştır.

Doğru yaklaşım:

• Akım kazığı (C): topraklayıcıdan yeterince uzak
• Potansiyel kazığı (P): C ile E arasında %62 noktası civarında

Bu düzen sağlanmazsa ölçüm geometrisi bozulur.

---

⚠️ 3. Topraklama İletkenini Sökmeden Ölçüm Yapmak

Hata:
Topraklama barası bağlıyken ölçüm yapmak.

Sonuç:
Paralel yollar devreye girer → direnç olduğundan düşük çıkar.

Doğru yaklaşım:
Gerçek elektrot direnci ölçülecekse, topraklama iletkeni geçici olarak ayrılmalıdır.
(İş güvenliği prosedürleri uygulanarak.)

---

⚠️ 4. Zemin Koşullarını Dikkate Almamak

Toprak direnci;

• Nem
• Sıcaklık
• Toprak yapısı
• Mevsim

ile doğrudan ilişkilidir.

Hata:
Yazın kuru zeminde ölçüm yapıp sonucu “kalıcı” sanmak.

Gerçek:
Kuru toprak → yüksek direnç
Islak toprak → düşük direnç

Doğru yaklaşım:

• Ölçüm zamanı rapora yazılmalı
• Mümkünse farklı mevsimlerde tekrar edilmeli

---

⚠️ 5. Ölçüm Cihazının Kalibrasyonunu Göz Ardı Etmek

Hata:
Kalibrasyonu belirsiz veya süresi geçmiş cihazla ölçüm yapmak.

Sonuç:
Rakam vardır ama izlenebilirlik yoktur.

Doğru yaklaşım:
Topraklama ölçüm cihazının periyodik kalibrasyonu yapılmalı ve ölçüm belgesinde belirtilmelidir.

---

⚠️ 6. Sonucu Standartla Kıyaslamamak

Sahada sık duyulan bir cümle:

“2 ohm çıktı, iyi.”

Ama hangi tesis için?

Genel referanslar:

• Konut / endüstriyel tesis: < 10 Ω
• Paratoner sistemi: < 10 Ω (tercihen < 5 Ω)
• Hassas elektronik / data center: < 1–2 Ω

Doğru yaklaşım:
Sonuç mutlaka uygulama türüne göre değerlendirilmelidir.

---

⚠️ 7. Ölçüm Sonucunu Yanlış Yorumlamak

Hata:
Tek bir ölçümü “nihai” kabul etmek.

Gerçek:
Topraklama ölçümü trend takibi gerektirir.

Doğru yaklaşım:

• Aynı noktada periyodik ölçümler
• Sonuçların karşılaştırılması
• Artış eğiliminin izlenmesi

Bu yaklaşım, korozyon ve bağlantı bozulmalarını erken yakalar.

---

🧠 Özet: Doğru Topraklama Ölçümü İçin Kontrol Listesi

✔ Doğru ölçüm yöntemi
✔ Uygun kazık mesafeleri
✔ Paralel yolların ayrılması
✔ Zemin koşullarının kayıt altına alınması
✔ Kalibrasyonlu cihaz
✔ Standarta göre değerlendirme
✔ Periyodik tekrar

Topraklama ölçümü bir formalite değil, can güvenliği ölçümüdür.

---

🧩 Testone Çözümleri

Profesyonel ve güvenilir topraklama ölçümleri için uygun topraklama test cihazlarını inceleyebilirsiniz:

👉 https://www.testone.com.tr/urun-kategori/topraklama-test-cihazlari/

Ayrıca saha uygulamalarında doğru yöntem seçimi için Testone mühendislerinden teknik destek alabilirsiniz.