Pensampermetre ile Harmonik Ölçümü Yapılır mı? Sınırlar, Yanılgılar ve Doğru Yaklaşım

Sahada harmonik ölçümü dendiğinde ilk akla gelen cihaz çoğu zaman pensampermetre olur. “Pens var, THD de gösteriyor” yaklaşımı pratik gibi görünse de çoğu uygulamada eksik veya yanıltıcı sonuçlara yol açar. Bu yazıda, pensampermetrelerle harmonik ölçümün nerede işe yaradığı, nerede yetersiz kaldığı ve hangi durumda profesyonel analizör gerektiği net biçimde açıklanır.

⚙️ Harmonik Ölçümünden Ne Bekliyoruz?

Gerçek bir harmonik analizinde şunları görmek isteriz:

• Toplam harmonik bozulma (THD-I / THD-V)
• Harmonik spektrumu (3., 5., 7., 11., 13. …)
• Her harmonik için genlik (A veya %)
• Zamanla değişim (trend)
• Faz bazlı karşılaştırma
• Yükle ilişkili davranış

Bu beklentilerin tamamı her pensampermetreyle karşılanamaz.

🔍 Pensampermetre Harmonik Ölçümü Nasıl Yapar?

Harmonik özellikli pensampermetreler genellikle:

• Sınırlı bant genişliği (çoğu zaman 1–2 kHz)
• Basitleştirilmiş FFT
• Ortalama veya anlık THD hesaplama

kullanır.

Bu nedenle:

• Alt harmonikler (3., 5., 7.) kısmen görülebilir
• Yüksek harmonikler kaçırılabilir
• Pik ve transient davranışlar yakalanmaz

📌 Özetle: Pensampermetre gösterge verir, analiz yapmaz.

❌ Yaygın Yanılgılar

❌ “THD %6 çıktı, sorun yok”

THD tek başına yeterli değildir.
Hangi harmonik baskın? Süreklilik var mı? Fazlar eşit mi? → bilinmez.

❌ “Her pensampermetre harmonik ölçer”

Hayır. Birçok pens yalnızca True RMS ölçer; harmonik ayırımı yapmaz.

❌ “Akım harmonikleri yeterli”

Gerilim harmonikleri ölçülmeden rezonans ve kompanzasyon riski anlaşılamaz.

✅ Pensampermetre Ne Zaman Yeterlidir?

Aşağıdaki durumlarda ön değerlendirme için kullanılabilir:

• Hızlı saha kontrolü
• Harmonik var/yok tespiti
• Fazlar arası kaba karşılaştırma
• Yük değişiminde THD eğilimi

Bu kullanımda amaç:

“Detaylı analiz gerekli mi?” sorusuna hızlı cevap almak.

🧠 Ne Zaman Yetersiz Kalır?

Pensampermetre yetersizdir eğer:

• Kompanzasyon problemi araştırılıyorsa
• Kondansatör patlaması yaşandıysa
• Rezonans şüphesi varsa
• Korumalar sebepsiz açıyorsa
• Standartlara (IEC 61000) göre rapor gerekiyorsa
• Enerji cezası veya kalite raporu hazırlanacaksa

Bu durumlarda güç kalite analizörü şarttır.

📊 Pensampermetre vs. Güç Analizörü

⚠️ Sahada Yapılan Kritik Hata

Pensampermetre ile bakıldı → rapor yazıldı → kompanzasyon değiştirildi.

Sonuç:

• Sorun çözülmez
• Yeni problemler oluşur
• Maliyet artar

Pens ölçümü karar verdirici değil, yönlendirici olmalıdır.

🧩 Doğru Ölçüm Stratejisi

1️⃣ Pensampermetre ile ön tarama
2️⃣ Şüpheli faz / yük tespiti
3️⃣ Güç analizörü ile detaylı harmonik ölçümü
4️⃣ Kompanzasyon ve filtre kararının verilmesi
5️⃣ Sonuçların standartla kıyaslanması

Bu yaklaşım hem hızlı hem güvenilirdir.

🧩 Testone Çözümleri

Harmonik analizinde doğru karar verebilmek için pensampermetreler ve güç kalite analizörleri birlikte kullanılmalıdır.
Uygun ölçüm çözümlerini Testone üzerinden inceleyebilirsiniz:

👉 https://www.testone.com.tr/urun-kategori/pensampermetreler/
👉 https://www.testone.com.tr/urun-kategori/guc-analizorleri/

Testone mühendisleri, ölçüm stratejisinin doğru kurulması konusunda destek sağlar.