EMC Testi Nedir? IEC 61000 Harmonik, Flicker ve Bağışıklık Testleri Rehberi
EMC testi, elektrikli ve elektronik cihazların çevreye oluşturduğu elektromanyetik etkileri ve dış elektromanyetik bozulmalara karşı davranışını değerlendiren uygunluk testlerinin genel adıdır. Bu rehberde IEC 61000 kapsamında harmonik akım emisyonu, flicker, gerilim değişimleri ve gerilim düşmesi bağışıklığını; IEC 61000-3-2, 3-3, 3-12, 4-7, 4-11 ve 4-15 gibi temel standartların rollerini ve profesyonel EMC test sistemi seçim kriterlerini inceliyoruz.
Elektronik ve elektrikli cihazların güvenilir çalışması yalnızca doğru gerilimle beslenmelerine veya elektriksel güvenlik testlerinden geçmelerine bağlı değildir. Bir cihaz aynı zamanda çevresindeki elektromanyetik ortamı kabul edilemez seviyede bozmamalı ve belirli elektromanyetik bozulmalar altında çalışmasını sürdürebilmelidir.
Bu konu Elektromanyetik Uyumluluk – EMC (Electromagnetic Compatibility) kavramının temelini oluşturur.
Güç elektroniği, anahtarlamalı güç kaynakları, LED sürücüler, inverterler, motor sürücüleri ve çok sayıda modern elektronik sistem şebekeden sinüzoidal olmayan akımlar çekebilir. Aynı zamanda gerilim düşmeleri, harmonikler ve diğer şebeke olayları da cihazların çalışmasını etkileyebilir.
Bu nedenle ürün geliştirme ve uygunluk değerlendirme süreçlerinde farklı EMC testleri uygulanır.
Bu rehberde EMC testi nedir, emisyon ile bağışıklık arasındaki fark nedir, harmonik ve flicker testleri neden yapılır, IEC 61000 standart ailesi neyi kapsar ve profesyonel EMC test sistemi seçerken nelere dikkat edilmelidir? sorularını ayrıntılı olarak inceliyoruz.
EMC Nedir?
EMC:
Electromagnetic Compatibility
ifadesinin kısaltmasıdır.
Türkçede:
Elektromanyetik Uyumluluk
olarak kullanılır.
Temel olarak bir elektrikli veya elektronik cihazın bulunduğu elektromanyetik ortam içerisinde diğer ekipmanlara kabul edilemez seviyede elektromanyetik bozulma oluşturmadan ve çevredeki elektromanyetik etkiler karşısında beklenen şekilde çalışabilme yeteneğiyle ilişkilidir.
EMC konusu bu nedenle iki ana başlık altında düşünülebilir:
Emisyon
ve
Bağışıklık (Immunity)
EMC Emisyon Testi Nedir?
Emisyon, test edilen cihazın çevresine oluşturduğu elektromanyetik bozulmalarla ilgilidir.
Başka bir ifadeyle temel soru:
“Bu cihaz çevresindeki diğer cihazları ne kadar etkiliyor?”
şeklindedir.
Elektrikli veya elektronik ekipmanlar çalışma sırasında elektromanyetik enerji oluşturabilir.
Bu enerji;
- besleme kabloları,
- sinyal kabloları,
- elektromanyetik alanlar
üzerinden çevreye yayılabilir.
Bu nedenle uygulamaya göre conducted emission ve radiated emission gibi farklı emisyon testleriyle karşılaşılabilir.
EMC Bağışıklık Testi Nedir?
Bağışıklık ise cihazın dışarıdan gelen elektromanyetik bozulmalara karşı davranışıyla ilgilidir.
Temel soru:
“Çevrede elektromanyetik bir bozulma oluştuğunda cihaz doğru çalışmaya devam ediyor mu?”
şeklindedir.
Örneğin bir cihaz;
- gerilim düşmesinden,
- besleme kesintisinden,
- harmonik bozulmadan,
- gerilim değişiminden
etkilenebilir.
Uygulanacak ürün standardına göre cihazın bu olaylar karşısındaki performansı değerlendirilir.
Emisyon ve Bağışıklık Arasındaki Fark Nedir?
En basit ifadeyle:
Emisyon → Cihazın çevreye etkisi
Bağışıklık → Çevrenin cihaza etkisi
olarak düşünülebilir.
Bir ürün düşük emisyona sahip olabilir ancak elektromanyetik bozulmalara karşı hassas olabilir.
Benzer şekilde güçlü bağışıklığa sahip bir ürün çevresine fazla elektromanyetik gürültü yayabilir.
Bu nedenle kapsamlı EMC uygunluğunda her iki yön de önemlidir.
IEC 61000 Nedir?
IEC 61000, elektromanyetik uyumlulukla ilgili geniş bir standart ailesidir.
Bu standart ailesi içerisinde;
- elektromanyetik ortam,
- emisyon limitleri,
- bağışıklık testleri,
- harmonikler,
- flicker,
- ölçüm teknikleri,
- test yöntemleri
gibi farklı konular bulunur.
Dolayısıyla:
“IEC 61000 testi”
tek bir test anlamına gelmez.
Hangi bölümün uygulanacağı ürünün ve yapılacak değerlendirmenin türüne bağlıdır.
TestOne’daki güncel IEC61000 EMC sistemi de IEC 61000 ailesinin birden fazla bölümünü destekleyen modüler bir test çözümü olarak sunulmaktadır.
IEC 61000-3-2 Nedir?
IEC 61000-3-2, elektrikli ve elektronik ekipmanların oluşturduğu harmonik akım emisyonları ile ilişkili temel standartlardan biridir.
Modern elektronik cihazlarda giriş akımı her zaman ideal sinüs şeklinde değildir.
Özellikle;
- doğrultucular,
- anahtarlamalı güç kaynakları,
- LED sürücüler,
- elektronik balastlar,
- bilgisayar güç kaynakları,
- bazı motor sürücüleri
şebekeden doğrusal olmayan akım çekebilir.
Bu akım dalga şekli temel frekans dışında harmonik bileşenler içerir.
Harmonik emisyon testi bu bileşenlerin değerlendirilmesini sağlar.
Harmonik Nedir?
İdeal bir AC şebekede gerilim ve akımın temel bileşeni şebeke frekansındadır.
50 Hz sistem için temel frekans:
50 Hz
olarak düşünülebilir.
Harmonikler temel frekansın tam sayı katlarıdır.
Örneğin:
2. harmonik → 100 Hz
3. harmonik → 150 Hz
5. harmonik → 250 Hz
7. harmonik → 350 Hz
şeklindedir.
Özellikle doğrusal olmayan yükler akım harmoniklerinin oluşmasına neden olabilir.
Harmonik Akım Emisyonu Neden Önemlidir?
Çok sayıda doğrusal olmayan yük aynı şebekeye bağlandığında harmonik akımlar güç sisteminde çeşitli etkiler oluşturabilir.
Bunlar arasında;
- gerilim dalga şeklinin bozulması,
- iletkenlerde ek kayıplar,
- nötr iletkeninde yüksek akım,
- transformatörlerde ilave ısınma,
- güç faktörünün bozulması
bulunabilir.
Bu nedenle bazı ürün gruplarında şebekeye verilen harmonik akımların belirli limitler içerisinde tutulması gerekir.
THD ile IEC 61000-3-2 Harmonik Testi Aynı Şey midir?
Hayır.
THD, toplam harmonik bozulmayı tek bir oranla ifade etmek için kullanılan yararlı bir parametredir.
Ancak IEC 61000-3-2 kapsamında yalnızca toplam THD değerine bakılması yeterli değildir.
Bireysel harmonik bileşenlerin de uygun test koşullarında değerlendirilmesi gerekebilir.
Dolayısıyla:
THD ölçümü → Genel harmonik bozulma göstergesi
IEC 61000-3-2 → Standartlaştırılmış harmonik emisyon uygunluk değerlendirmesi
olarak ayrılabilir.
Daha önce hazırladığımız Elektrik Sistemlerinde Harmonik Nedir? THD Ölçümü ve Harmonik Analizi Rehberi saha güç kalitesi ölçümüne odaklanırken, bu EMC testi ürünün standartlaştırılmış uygunluk testine odaklanır.
Harmonik Test Cihazı Ne Ölçer?
Profesyonel bir harmonik analiz sistemi;
- RMS gerilim,
- RMS akım,
- aktif güç,
- güç faktörü,
- harmonik akımlar,
- harmonik faz bilgileri
gibi parametreleri yüksek doğrulukla ölçebilir.
Ancak uygunluk testi için yalnızca yüksek hassasiyetli bir güç analizörü yeterli olmayabilir.
Test sisteminin;
- uygun güç kaynağı,
- gerekli ölçüm bant genişliği,
- standarda uygun analiz algoritması,
- test yazılımı
ile birlikte çalışması gerekebilir.
IEC 61000-4-7 Nedir?
IEC 61000-4-7, harmonik ve interharmonik ölçümleriyle ilgili ölçüm ve enstrümantasyon yöntemlerinde önemli bir referanstır.
Bir cihazın “harmonik ölçüyor” olması otomatik olarak standart uyumlu EMC harmonik test sistemi olduğu anlamına gelmez.
Ölçüm pencereleri, gruplama ve analiz yöntemleri standarda uygun olmalıdır.
TestOne’daki Newtons4th sisteminin PPA55x1 analizörü IEC 61000-4-7 uyumlu harmonik analiz altyapısıyla sunulmaktadır.
Flicker Nedir?
Flicker, besleme gerilimindeki tekrarlayan değişimlerin aydınlatma seviyesinde algılanabilir dalgalanmalara neden olmasıyla ilişkili bir güç kalitesi ve EMC kavramıdır.
Örneğin bir cihaz çalışma sırasında periyodik olarak yüksek akım çekerse şebeke empedansı üzerinde gerilim değişimleri meydana gelebilir.
Bu gerilim değişimleri aynı besleme sistemine bağlı aydınlatma cihazlarının ışık seviyesinde dalgalanmalara neden olabilir.
İnsan gözü bu dalgalanmayı belirli koşullarda rahatsız edici titreşim olarak algılayabilir.
IEC 61000-3-3 Nedir?
IEC 61000-3-3, belirli elektrikli ve elektronik ekipmanların kamu alçak gerilim şebekelerinde oluşturabileceği;
- gerilim değişimleri,
- gerilim dalgalanmaları,
- flicker
ile ilişkilidir.
Bu test için yalnızca cihazın akımını ölçmek yeterli değildir.
Test edilen ekipmanın oluşturduğu gerilim değişiminin standartlaştırılmış bir referans empedans altında değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle profesyonel flicker test sistemlerinde impedance network – empedans ağı önemli bir bileşendir.
Pst ve Plt Nedir?
Flicker değerlendirmesinde sık karşılaşılan iki parametre:
Pst – Short-Term Flicker Severity
ve
Plt – Long-Term Flicker Severity
değerleridir.
Pst kısa dönemli flicker şiddetini ifade eder.
Plt ise daha uzun zaman dilimindeki flicker etkisinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Bu değerlerin hesaplanması basit RMS voltaj değişiminden daha karmaşıktır ve standartlaştırılmış flickermeter algoritmaları kullanılır.
IEC 61000-4-15 Nedir?
IEC 61000-4-15, flicker ölçüm cihazının fonksiyonel ve tasarım özellikleriyle ilişkilidir.
Dolayısıyla IEC 61000-3-3 kapsamında flicker uygunluğu değerlendirilirken kullanılan ölçüm sisteminin IEC 61000-4-15 gerekliliklerine uygun olması önemlidir.
TestOne’daki Newtons4th çözümünde kullanılan PPA55x1 sistemi IEC 61000-4-15 uyumlu flicker analiz altyapısıyla sunulmaktadır.
IEC 61000-3-11 Nedir?
IEC 61000-3-11 de gerilim değişimleri ve flicker ile ilişkilidir ancak kapsamı IEC 61000-3-3’ten farklı ekipman ve bağlantı koşullarına yöneliktir.
Bu nedenle ürünün akım seviyesi ve bağlantı koşullarına göre hangi standardın uygulanacağı belirlenmelidir.
TestOne’daki Newtons4th IEC61000 sistemi IEC 61000-3-11 tam uyumlu test desteği sunmaktadır.
IEC 61000-3-12 Nedir?
IEC 61000-3-12 da harmonik akım emisyonlarıyla ilgilidir ancak IEC 61000-3-2’den farklı akım aralığı ve ekipman koşullarını kapsar.
Dolayısıyla harmonik testinde:
“3-2 mi yoksa 3-12 mi?”
sorusu test edilecek ekipmanın elektriksel özelliklerine göre cevaplanmalıdır.
Newtons4th sisteminin TestOne ürün bilgilerinde IEC 61000-3-12 için tam uyumluluk desteği belirtilmektedir.
Gerilim Düşmesi Nedir?
Şebeke geriliminin kısa süreli olarak nominal seviyenin altına düşmesine genel olarak voltage dip / voltage sag denir.
Bu durum;
- büyük yükların devreye girmesi,
- kısa devre olayları,
- şebeke geçişleri
gibi nedenlerle meydana gelebilir.
Elektronik cihazlar gerilim düşmelerine farklı şekilde tepki verebilir.
Örneğin;
- yeniden başlayabilir,
- kontrol sistemi resetlenebilir,
- çıkış gücü düşebilir,
- haberleşme kaybolabilir,
- tamamen kapanabilir.
Bu nedenle bazı ürünlerde gerilim düşmelerine karşı bağışıklık test edilir.
IEC 61000-4-11 Nedir?
IEC 61000-4-11;
- gerilim düşmeleri,
- kısa süreli kesintiler,
- gerilim değişimleri
gibi şebeke olaylarına karşı bağışıklık testleriyle ilişkilidir.
Test sırasında programlanabilir güç kaynağı belirli gerilim profilleri oluşturur.
Test edilen cihazın bu olaylar sırasındaki ve sonrasındaki davranışı gözlemlenir.
TestOne’daki Newtons4th EMC sistemi IEC 61000-4-11 testlerini destekleyen yapılandırmalar sunmaktadır.
EMC Bağışıklık Testinde PASS/FAIL Nasıl Belirlenir?
Bağışıklık testlerinde değerlendirme yalnızca cihazın tamamen kapanıp kapanmadığına bakılarak yapılmaz.
Uygulanabilir ürün standardı cihazın test sırasındaki performans kriterlerini tanımlar.
Örneğin bazı uygulamalarda;
- kesintisiz normal çalışma,
- geçici performans kaybı ve otomatik toparlanma,
- operatör müdahalesiyle toparlanma
gibi farklı davranışlar farklı şekilde sınıflandırılabilir.
Bu nedenle test sisteminin oluşturduğu bozulma kadar EUT’nin performansının gözlemlenmesi de önemlidir.
EUT Nedir?
EMC laboratuvarlarında sık kullanılan:
EUT – Equipment Under Test
ifadesi:
Test Edilen Ekipman
anlamına gelir.
Örneğin test edilen ürün bir;
- güç kaynağı,
- inverter,
- LED sürücü,
- endüstriyel kontrol cihazı
ise bu ürün test dokümantasyonunda EUT olarak adlandırılabilir.
Programlanabilir AC Güç Kaynağı EMC Testinde Neden Önemlidir?
Bazı EMC testlerinde şebeke koşullarının kontrollü şekilde oluşturulması gerekir.
Standart bir duvar prizinden alınan gerilim;
- yeterince kararlı olmayabilir,
- harmonik içerebilir,
- gerilim seviyesi değişebilir,
- istenen bozulmayı kontrollü üretemeyebilir.
Bu nedenle profesyonel sistemlerde programlanabilir AC veya AC+DC güç kaynakları kullanılır.
TestOne’daki Newtons4th sisteminde N4A AC+DC güç kaynağı, PPA55x1 analizörü ve empedans ağıyla birlikte bütünleşik çözümün parçalarından biridir.
Empedans Ağı Neden Kullanılır?
Özellikle flicker ve gerilim değişimi testlerinde şebekenin belirli bir referans empedansla temsil edilmesi gerekir.
Test edilen cihazın çektiği değişken akım bu empedans üzerinde gerilim değişimi oluşturur.
Bu sayede farklı laboratuvarlarda gerçekleştirilen testlerin karşılaştırılabilir olması amaçlanır.
TestOne’daki örnek Newtons4th sistem yapılandırmasında IMP161 Impedance Network, PPA5511 harmonik/flicker analizörü ve N4A03 programlanabilir güç kaynağıyla birlikte kullanılmaktadır.
Güç Analizörü ile EMC Test Sistemi Arasındaki Fark
Yüksek hassasiyetli güç analizörü;
- gerilim,
- akım,
- güç,
- harmonikler,
- güç faktörü,
- enerji
gibi parametreleri ölçebilir.
Ancak tam bir IEC 61000 test sistemi ayrıca;
- standarda uygun güç kaynağı,
- empedans ağı,
- test yazılımı,
- standarda uygun analiz,
- otomatik test dizileri
gerektirebilir.
Dolayısıyla:
Güç analizörü → Ölçüm cihazı
IEC 61000 EMC sistemi → Kontrollü test ortamı + ölçüm + analiz + uygunluk süreci
olarak düşünülebilir.
EMC Test Yazılımı Neden Önemlidir?
IEC 61000 testlerinde çok sayıda;
- test koşulu,
- ölçüm süresi,
- harmonik limiti,
- test sekansı,
- sonuç
bulunabilir.
Bütün bunların manuel yönetilmesi hata riskini artırabilir.
Bu nedenle profesyonel EMC sistemlerinde otomatik test yazılımı önemli rol oynar.
TestOne’daki Newtons4th çözümü IECSoft EMC test yazılımını N4A güç kaynağı, PPA55x1 analizörü ve empedans ağlarıyla bütünleştirmektedir.
Tek Faz ve Üç Faz EMC Test Sistemleri
EMC testleri yalnızca tek fazlı tüketici elektroniği ürünlerinde uygulanmaz.
Endüstriyel ekipmanlar üç fazlı beslemeye sahip olabilir.
Bu nedenle profesyonel test sistemlerinde;
- tek faz,
- üç faz
yapılandırmaları bulunabilir.
TestOne’daki Newtons4th sisteminde 1, 2 veya 3 fazlı versiyonların yanı sıra daha fazla faz için master-slave yapılandırmaları da belirtilmektedir.
Harmonik Testinde Faz Doğruluğu Neden Önemlidir?
Özellikle düşük güç faktörlü yükların analizinde gerilim ve akım arasındaki küçük faz hataları hesaplanan güç değerlerinde önemli hatalara neden olabilir.
Bu nedenle yüksek doğruluklu EMC analizörlerinde yalnızca genlik doğruluğu değil faz doğruluğu da önemlidir.
TestOne’daki Newtons4th sisteminde düşük güç faktörlü uygulamalara yönelik 5 miliderece faz doğruluğu belirtilmektedir.
Gerçek Zamanlı Analiz Neden Önemlidir?
Harmonik ve flicker testlerinde bazı olaylar dinamik olarak değişebilir.
Ölçüm cihazının veri arasında boşluk bırakması kısa süreli olayların kaçırılmasına neden olabilir.
Bu nedenle gerçek zamanlı ve kesintisiz analiz özellikle dinamik yükların değerlendirilmesinde avantaj sağlar.
Newtons4th sistemi TestOne ürün bilgilerinde ölçüm boşluğu olmayan gerçek zamanlı analiz özelliğiyle sunulmaktadır.
EMC Testleri Hangi Ürünlerde Kullanılır?
Uygulanacak standart ürüne bağlı olmakla birlikte EMC testleri çok geniş bir ürün grubuyla ilişkilidir.
Örneğin:
- anahtarlamalı güç kaynakları,
- LED aydınlatma ekipmanları,
- ev tipi elektrikli cihazlar,
- endüstriyel elektronik cihazlar,
- motor sürücüleri,
- UPS sistemleri,
- inverterler,
- laboratuvar cihazları,
- kontrol sistemleri
EMC değerlendirmesine ihtiyaç duyabilecek ürün grupları arasındadır.
Hangi testlerin uygulanacağı ürünün kullanım amacı ve ilgili ürün standardına göre belirlenmelidir.
LED Sürücülerde Harmonik Testi Neden Önemlidir?
LED sürücüler genellikle doğrultucu ve anahtarlamalı güç elektroniği devreleri içerir.
Düşük kaliteli veya uygun tasarlanmamış giriş devreleri şebekeden yüksek tepe değerli, sinüzoidal olmayan akımlar çekebilir.
Bu durum harmonik akımların yükselmesine neden olabilir.
Bu nedenle LED aydınlatma ürünlerinin geliştirilmesinde;
- harmonik akımlar,
- güç faktörü,
- giriş akım dalga şekli
önemli tasarım parametreleridir.
Anahtarlamalı Güç Kaynaklarında EMC
Bilgisayar, telekomünikasyon, endüstriyel elektronik ve tüketici elektroniğinde anahtarlamalı güç kaynakları yaygın olarak kullanılır.
Bu cihazların giriş katında;
- doğrultucu,
- DC bara,
- PFC devresi,
- anahtarlama elemanları
bulunabilir.
Giriş devresinin tasarımı harmonik emisyonu doğrudan etkileyebilir.
Aktif PFC gibi teknikler uygun tasarım içerisinde akım dalga şeklini iyileştirmek amacıyla kullanılabilir.
İnverterlerde EMC Testleri
İnverterler güç elektroniğinin yoğun kullanıldığı cihazlardır.
Hem giriş hem çıkış tarafında anahtarlama meydana gelir.
Bu nedenle inverter tasarımında;
- harmonikler,
- iletilen gürültü,
- yayılan emisyon,
- bağışıklık
gibi farklı EMC konuları gündeme gelebilir.
Ancak tek bir IEC 61000 testi inverterin bütün EMC performansını kapsamaz.
Ürüne uygulanabilir standartların bütünü değerlendirilmelidir.
EMC Testi ile Güç Kalitesi Ölçümü Aynı Şey midir?
Hayır.
Bir güç kalitesi analizörü mevcut elektrik şebekesindeki;
- harmonikler,
- gerilim düşmeleri,
- yükselmeler,
- kesintiler,
- flicker,
- dengesizlik
gibi olayları ölçebilir.
EMC uygunluk testinde ise test edilen ürüne kontrollü ve standardize edilmiş koşullar uygulanır.
Dolayısıyla:
Güç kalitesi analizi → Gerçek şebekede ne oluyor?
EMC testi → Ürün standartlaştırılmış koşullarda gereklilikleri karşılıyor mu?
şeklinde ayrılabilir.
EMC Testi ile Elektriksel Güvenlik Testi Aynı Şey midir?
Hayır.
Elektriksel güvenlik testlerinde;
- koruyucu topraklama,
- izolasyon direnci,
- Hipot,
- kaçak akım
gibi insanı elektrik çarpması ve elektriksel tehlikelerden korumaya yönelik parametreler değerlendirilir.
EMC testlerinde ise elektromanyetik emisyon ve bağışıklık değerlendirilir.
Bu nedenle:
LVD / elektriksel güvenlik → Elektriksel tehlikeler
EMC → Elektromanyetik uyumluluk
odağındadır.
Bir ürünün uygunluk değerlendirmesinde uygulamaya göre her iki alan da gerekli olabilir.
EMC Testi ile CE İşareti Arasındaki İlişki
CE işareti tek bir laboratuvar testinin adı değildir.
Üreticinin ürüne uygulanabilir Avrupa Birliği mevzuatı kapsamında yürüttüğü uygunluk değerlendirme süreciyle ilişkilidir.
Elektronik bir ürün için uygulanabilir mevzuata bağlı olarak EMC değerlendirmeleri bu sürecin önemli parçalarından biri olabilir.
Ancak:
“EMC testinden geçti = ürün otomatik olarak CE uygun”
sonucuna varılmamalıdır.
Ürüne uygulanabilir diğer mevzuat ve standartlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Pre-Compliance EMC Testi Nedir?
Ürünü doğrudan nihai uygunluk laboratuvarına göndermek yerine Ar-Ge aşamasında ön testler gerçekleştirilebilir.
Bu yaklaşım genellikle:
Pre-Compliance Testing
olarak adlandırılır.
Amaç tasarım problemlerini ürün geliştirme sürecinin daha erken aşamasında tespit etmektir.
Örneğin harmonik testinde limit aşımı görülürse;
- PFC tasarımı,
- giriş filtresi,
- güç elektroniği kontrol algoritması
gözden geçirilebilir.
Erken test, tasarımın son aşamasındaki maliyetli revizyon riskini azaltabilir.
Ar-Ge Laboratuvarında EMC Test Sisteminin Avantajı
Şirket bünyesinde uygun EMC ölçüm altyapısının bulunması;
- prototiplerin hızlı değerlendirilmesini,
- tasarım değişikliklerinin karşılaştırılmasını,
- sorunların erken bulunmasını,
- dış laboratuvar testlerinden önce ön doğrulama yapılmasını
sağlayabilir.
Özellikle sürekli yeni ürün geliştiren güç elektroniği firmalarında bu önemli bir Ar-Ge avantajı oluşturabilir.
EMC Test Sisteminde Kalibrasyon Neden Önemlidir?
Uygunluk değerlendirmesinde kullanılan ölçümlerin izlenebilirliği önemlidir.
Harmonik ve flicker ölçümlerinde;
- gerilim doğruluğu,
- akım doğruluğu,
- faz doğruluğu,
- frekans cevabı,
- flicker algoritması
gibi çok sayıda parametre sonucu etkileyebilir.
TestOne’un Newtons4th ürün sayfasında üreticinin IEC 61000-3-2, IEC 61000-3-3, IEC 61000-4-7 ve IEC 61000-4-15 kapsamlarını içeren UKAS ISO 17025 kalibrasyon altyapısı özellikle vurgulanmaktadır.
EMC Test Sistemi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Profesyonel EMC test cihazı veya sistem seçiminde ilk olarak hangi IEC 61000 bölümlerinin uygulanacağı belirlenmelidir.
Desteklenen Standartlar
Sistemin gerekli;
- harmonik,
- flicker,
- gerilim değişimi,
- bağışıklık
standartlarını desteklediği doğrulanmalıdır.
Güç Kapasitesi
Test edilen cihazın maksimum;
- gerilimi,
- akımı,
- görünür gücü
test sisteminin kapasitesi içerisinde olmalıdır.
Faz Sayısı
Tek fazlı ve üç fazlı cihazlar için farklı sistem yapılandırmaları gerekebilir.
Harmonik Analiz Performansı
Ölçüm bant genişliği, örnekleme ve standarda uygun harmonik algoritmaları değerlendirilmelidir.
Flicker Analizi
IEC 61000-4-15 uyumlu flickermeter fonksiyonları gerekebilir.
Programlanabilir Güç Kaynağı
Bağışıklık testlerinde gerilim profillerinin kontrollü oluşturulabilmesi önemlidir.
Empedans Ağı
Flicker ve gerilim değişimi testlerinde standarda uygun empedans ağı gerekebilir.
Otomatik Test Yazılımı
Test sekanslarının ve limit değerlendirmelerinin otomatik gerçekleştirilmesi laboratuvar verimliliğini artırır.
Kalibrasyon ve İzlenebilirlik
Özellikle uygunluk laboratuvarlarında ölçüm sisteminin kalibrasyon altyapısı kritik öneme sahiptir.
Newtons4th IEC61000 EMC Test Sistemi
TestOne’un güncel portföyünde Newtons4th Tam Uyumlu IEC61000 EMC Test Sistemleri doğrudan bu uygulama için sunulmaktadır. TestOne ayrıca IEC61000 EMC Test Systems’i bağımsız ürün kategorisi olarak listeliyor.
Sistem temel olarak:
N4A AC+DC programlanabilir güç kaynağı
PPA55x1 harmonik ve flicker analizörü
empedans ağları
IECSoft test yazılımı
bileşenlerini bir araya getirir.
TestOne ürün sayfasında desteklenen testler arasında:
- IEC 61000-3-2,
- IEC 61000-3-3,
- IEC 61000-3-11,
- IEC 61000-3-12,
- IEC 61000-4-11,
- IEC 61000-4-13,
- IEC 61000-4-14,
- IEC 61000-4-28,
- IEC 61000-4-29,
- IEC 61000-4-34
gibi bölümler yer almaktadır. Belirli bölümlerde uyumluluk seviyesi ve yapılandırma gereksinimi farklı olduğundan, satın alma aşamasında hedef standartlara göre sistem konfigürasyonu doğrulanmalıdır.
3 kVA Tek Faz IEC 61000 Test Sistemi
TestOne ürün sayfasında örnek yapılandırmalardan biri 3 kVA / 10 Arms tek faz IEC61000 EMC sistemi olarak verilmektedir.
Bu örnek yapılandırmada:
PPA5511 Harmonics and Flicker Analyzer
IMP161 Impedance Network
N4A03 Programmable Power Source
birlikte kullanılmaktadır.
Bu modüler yapı sayesinde test sistemi hedeflenen güç ve standart gereksinimlerine göre oluşturulabilir.
EMC Testlerinde Doğru Yaklaşım
EMC testi tek bir cihazla gerçekleştirilen tek bir ölçüm değildir.
Profesyonel değerlendirme;
ürünün belirlenmesi → uygulanabilir standardın belirlenmesi → doğru test düzeneğinin kurulması → standardize edilmiş testin gerçekleştirilmesi → EUT performansının değerlendirilmesi → sonuçların raporlanması
şeklinde bir süreçtir.
Özellikle harmonik ve flicker testlerinde:
doğru analizör + kontrollü güç kaynağı + uygun empedans ağı + standart uyumlu yazılım + kalibrasyon
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yalnızca bir güç analizörünün ekranında harmonikleri görmek ile IEC 61000 kapsamında uygunluk testi gerçekleştirmek aynı şey değildir.
Doğru kurulmuş bir EMC test sistemi; üreticilerin, Ar-Ge laboratuvarlarının ve test kuruluşlarının ürünlerin şebekeye olan etkisini ve şebeke bozulmalarına karşı davranışını kontrollü ve tekrarlanabilir koşullarda değerlendirmesine yardımcı olur.
