Blog
Datalogger Sistemlerinde Zaman Senkronizasyonu: Saat Kayması (Clock Drift) Ölçümleri Nasıl Bozar?
Veri kaydı denildiğinde çoğu zaman sensör doğruluğu, çözünürlük veya numuneleme frekansı konuşulur. Ancak uzun süreli ölçümlerde en sık göz ardı edilen ama sonuçları ciddi şekilde bozan bir faktör vardır: zaman senkronizasyonu. Bir datalogger doğru ölçüyor olabilir, fakat zaman doğru değilse veri anlamsız hâle gelir. Özellikle çok kanallı, çok cihazlı veya uzun süreli ölçümlerde clock drift (saat kayması) mühendislik açısından kritik bir problemdir.
⏱️ Clock Drift (Saat Kayması) Nedir?
Clock drift, datalogger’ın dahili saatinin gerçek zamandan yavaş yavaş sapmasıdır.
Bu sapma genellikle:
- Kristal osilatör toleransları
- Ortam sıcaklığı
- Uzun süreli çalışma
- Güç kesintileri
- Düşük kaliteli RTC devreleri
nedeniyle oluşur.
Tipik bir örnek:
±20 ppm doğruluğa sahip bir datalogger, günde yaklaşık ±1.7 saniye,
ayda ise yaklaşık 50 saniye zaman hatası oluşturabilir.
Bu değer küçük gibi görünse de bazı uygulamalarda ölçümü tamamen geçersiz kılar.
📉 Saat Kayması Ölçümleri Nasıl Etkiler?
🔋 1. Enerji ve Güç Ölçümleri
Birden fazla datalogger ile yapılan enerji analizlerinde:
- Yük profilleri üst üste oturmaz
- Pik değerler yanlış zamana denk gelir
- Tüketim eğrileri kayar
Sonuç: Yanlış enerji analizi ve hatalı raporlama.
🌀 2. Titreşim ve Mekanik Ölçümler
Zaman senkronizasyonu olmayan logger’lar:
- Faz farkı analizini bozar
- Frekans-domain analizini yanlış çıkarır
- FFT sonuçlarını anlamsız hâle getirir
🌡️ 3. Sıcaklık ve Proses İzleme
Uzun süreli sıcaklık kayıtlarında:
- Günlük / haftalık trendler kayar
- Alarm eşikleri yanlış tetiklenir
- Proses kontrol mantığı bozulur
🌐 4. IoT ve Dağıtık Ölçüm Sistemleri
Birden fazla noktada ölçüm yapan sistemlerde:
- Veriler senkron değilse karşılaştırılamaz
- Korelasyon analizi yapılamaz
- Merkezî analiz sistemleri hata verir
🧠 Profesyonel Datalogger’larda Zaman Senkronizasyon Yöntemleri
🔹 1. Manuel Saat Ayarı
- Basit sistemler için yeterli
- Uzun vadede güvenilir değildir
🔹 2. GPS Tabanlı Senkronizasyon
- En yüksek doğruluk
- Mikro saniye seviyesinde senkron
- Açık alanda ve mobil uygulamalarda ideal
🔹 3. NTP (Network Time Protocol)
- Ethernet veya Wi-Fi bağlantılı logger’larda
- İnternet veya yerel sunucu ile senkron
- Endüstriyel tesislerde yaygın
🔹 4. Master–Slave Senkronizasyon
- Bir ana datalogger zamanı belirler
- Diğer cihazlar bu zamanı takip eder
- Kapalı ağlarda etkili çözüm
🔍 Saat Kayması Nasıl Test Edilir?
Clock drift testi için şu yöntemler kullanılır:
- Logger başlangıç zamanı referans saatle eşitlenir
- Uzun süreli ölçüm yapılır (24–168 saat)
- Ölçüm sonunda saat farkı karşılaştırılır
- ppm veya saniye/gün cinsinden sapma hesaplanır
Bu test, özellikle kalibrasyon laboratuvarları ve enerji izleme projeleri için zorunludur.
🧪 Teknik Spesifikasyonlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bir datalogger satın alırken şu ifadelere özellikle bakılmalıdır:
- RTC doğruluğu (ppm)
- Sıcaklık kompanzasyonlu kristal (TCXO)
- Harici zaman senkron desteği (GPS / NTP)
- Güç kesintisinde saat koruma süresi
- Çoklu cihaz senkronizasyon yeteneği
Bu detaylar veri kalitesini doğrudan belirler.
🧩 Testone Datalogger Çözümleri
Zaman senkronizasyonu, uzun süreli veri kayıtlarında kritik olduğu için profesyonel ve stabil datalogger seçimi önemlidir.
Testone’un endüstriyel sınıf datalogger çözümlerini buradan inceleyebilirsiniz: https://www.testone.com.tr/urun-kategori/16-data-loggerlar/
Ayrıca, proje bazlı uygulamalarda zaman senkronizasyonu konusunda Testone mühendislerinden teknik destek alabilirsiniz.
